KİZOMBA

"KİZOMBA" NEDİR? NASIL DOĞMUŞTUR?
Kizomba, özellikle Portekiz'de ve eski Portekiz sömürgelerinde çok meşhur olan Angola kökenli ateşli müzik ve dansıdır.

Angola'nın geleneksel müziği Semba, modernize edilmek istendi ve Semba'ya elektronik perküsyon eklenerek Kizomba doğdu.

Avrupa'ya bütün diğer ülke danslarının da gelmesini sağlayan Portekizli ve İspanyol sömürgecilerin; bu müziği, Avrupa'ya ve güney amerikaya taşımaları ile müziği yayıldı ve dansı da ortaya çıktı.

"KİZOMBA" MÜZİĞİ TARİHÇESİ
Portekiz, 1951'de Angola'yı sömürgesi haline getirince Angola'ya özgü bir müzik kültürü Avrupa'ya taşınmış oldu. Portekiz, 1950- 1960 arasında diğer Avrupa uluslarının aksine Afrika ülkelerinden çekilmeyince sömürge savaşları başladı. 14 yıl süren gerilla savaşı ile sonunda 1974'de Karanfil devrimini gerçekleştiren Angola bağımsızlığına kavuştu. Portekiz Angola savaşı bitmiş, Portekiz Angola'dan çekilmiştir ancak müziğini de ordan ayrılan Angola vatandaşları ile birlikte hem Portekiz'e hem de diğer Afrika ülkelerine taşımıştır. Angola'da iç çatışmalar çok uzun yıllar devam etmiş hatta 2002'de bile liderlerden birinin vurulmasıyla hala devam etmiştir.

Semba müziği bu savaştan kaçabilmiş ve varlığını Angola dışı ülkelerde dünyanın birçok yerinde devam ettirebilmiştir. Karayip adalarında da sömürge edinen Portekiz, orda Dominik ve Haiti müzikleriyle de tanışıp ülkesine getirdiğinden, Angola'dan dönen melez afro Portekizliler bu müziklerle de tanışmış ve Karayip Adaları müzikleri ile Semba harmanlanarak elektronik perküsyon ritmleri eklenince ortaya Kizomba çıkmıştır.

Kizomba'nın gerçek manada hem dans hem müzik olarak hayat bulması ve dünyada kabul edilir hale gelmesi 1980'lerin sonu 90'lı yılların başıdır.

Kizomba, tabi ki Angola kökenli Semba sonucu ortaya çıkmıştır ancak harmanlandığı Zouk müzik (Dominik ve Haiti müzikleri) dolayısıyla hem müzik hem dans itibarı ile hem Bachata tadı hem de yine karayip dans adımları içerir. Aynı zamanda yine İspanyol kültürünün karıştığı güney amerikanın Tango dansından da etkilenmiş olup Tango figürleri de içermektedir.

Gelelim bu müziğin temsilcilerine; birinci sırada hiç kuşkusuz Irmãos Verdades vardır. Türkçe'ye çevirirsek Verdade Kardeşler. 2008'de çıkardıkları Cocktail albümleriyle beraber toplam 8 albümleri var. Portekiz'de sokaklarda dolaşırken hoparlörlerden bazen bu grubun şarkılarını duyabilirsiniz. Isabella, Yolanda, Oh Linda gibi harika eserlere imza atmışlardır. Tabiki sadece Irmãos Verdades yok, Neide Van-Dúnem, Don Kikas, Calo Pascoal, Chelsy Shantel, Neuza, Nelson Freitas, Gabi Fernandes gibi birçok sanatçı bu müziği temsil etmekte ve bunların haricinde artık çok sayıda sanatçı bu müziği icra etmekte.


"KİZOMBA" DANSI
Kizomba dansı erkekle kadının çok yakınlaşarak yaptığı bir dans türü olup bu dansın aslında sabit tek bir temel adımı yoktur. Bachata adımı olan Kumbiya'nın 2'ye bölünmesiyle elde edilen bir adımı vardır. Dansçılar 2 adım bastıktan sonra 3. adım olarak nokta koyarlar ancak nokta, iki ritm arasında hızlı bir şekilde konur ve üzerine basılmaz ve sonuçta hep aynı ayağa denk gelir ki erkeklerde sol, kadınlar da sağ ayaktır. Diğer iki adımı da cucaracha ve salsa temel adımıdır. 4. adımı ise Lambada olarak da bilinen Brezilya dansı olan Carimbo adımıdır. Carimbo adımına Brezilya tangosu olarak bilinen Maxixe adımları ve süslemeleri de konarak Kizomba yapılabilir.

Kizomba dansı, bu adımlara kalça hareketleri eklenmesi ve tango süslemeleri ile bütünleşir. Pek fazla el kombinasyonu içermez. Tangoda olduğu gibi üst beden yapışık hatta kafalar temas halinde olup ayak figürlerine yoğunlaşılır ve kalça hareketleri ile süslenir.

Kizomba dansı, müziğinden de kaynaklı doğaçlama dans hareketlerine izin verir ve işte bu yüzden Tango gibi peşpeşe hızlı ayak süslemeleri yapılabilir ancak Tangodan çok büyük 2 temel farkı vardır:

1) Fazla sayıda temel adım içermesinden ve bunun yanında ellerle yönetim olmamasından dolayı temel adım geçişleri zorlaşacağından sosyal olarak yapılması, diğer danslara göre daha zordur. Sosyal olarak yapılacaksa tek bir adım ya da en fazla 2 adım seçilmelidir. Bütün adımları aynı dans içinde kullanmak isteniyorsa ve gösteri amaçlı yapılacaksa sabit bir partner tercih edilmelidir.

2) Dikey doğrultudan ziyade daha çok yatay ve dairesel doğrultuda yapıldığından ve büyük adımlar içermediğinden kadınların Tangoda olduğu gibi üst bedenlerini stabil tutma zorunluluğu yoktur bu da erkeğin yönetme işini kolaylaştırır. Aksine kadınlar ve beraberinde erkekler de kıvrak kalça hareketleri ile bu dansa ateş (seksapelite amacıyla kullanıldı) katarlar.

Taylan Peker